Jan Tinbergen College

ISP-practicum van de Universiteit

‘Het zijn proefjes die we nooit in de klas zullen kunnen doen’, zegt docent Cees de Both. ‘Daarvoor heeft geen enkele school de mogelijkheden. Je moet dan zoveel dure apparatuur hebben, en de veiligheidseisen zijn zo streng, dat is voor een school niet te doen.’
De Universiteit van Utrecht heeft drie mobiele practica met proefopstellingen die steeds ter plaatse op de scholen worden opgebouwd. Deze opstellingen voldoen aan de allerstrengste eisen zodat leerlingen van het voortgezet onderwijs daarin vrijelijk kunnen experimenteren. Het JTC maakt daarvan elk jaar gebruik, net als vele andere scholen in het land. Examenleerlingen van HAVO en VWO kunnen zo experimenten doen bij de theorie die in hun boeken staat.

Uniek op JTC

Het unieke van het Jan Tinbergen College is dat er niet alleen examenleerlingen VWO en HAVO met de proefopstellingen werken, maar ook examenleerlingen VMBO.
‘Radioactiviteit heeft heel veel toepassingen. Je kunt denken aan medicijnen en medische diagnose, aan datering van lagen in de aardkorst en spullen die door archeologen worden opgegraven. Het wordt zelfs gebruikt om schilderijen te dateren en op echtheid te controleren. De toepassingen worden er steeds meer’. Docent Canters is enthousiast.
‘Het geeft onze leerlingen de mogelijkheid om te werken met een belangrijk natuurkundig fenomeen. Het hoort gewoon bij een brede ontwikkeling.’
Begeleidend docent van de Rijkuniversiteit Utrecht is Dr. Van Koeveringe. ‘We doen het nergens anders in Nederland met vmbo-leerlingen. Daarin is JTC volkomen uniek. En ik moet eerlijk zeggen: het gaat heel goed. De leerlingen zijn serieus en geïnteresseerd bezig.’

Straling

Is de straling niet gevaarlijk?
‘Zeker niet,’ aldus docent Canters, ‘We werken met lage hoeveelheden straling en gedurende een korte tijd. We zorgen er natuurlijk voor dat het volkomen gezond is. De practica van de Universiteit rijden het hele jaar rond en komen op veel meer scholen in het land. Het risico is nul.’
‘Bovendien,’ vult Technisch Onderwijs Assistent Jan Zegers aan, ‘zijn alle opstellingen volledig fool-proof. Je kunt niet op verkeerde knopjes drukken, want die zijn er gewoon niet.’
De leerlingen zijn enthousiast. Ze maken röntgenopnames van gesloten pakketten, net zoals de douane op Schiphol doet, om de inhoud te analyseren. Ze bestuderen bellenpatronen van alfa-straling, maken spectra van gamma-straling, en doen tellingen aan verstrooiing van beta-straling.
Buiten straalt de zon.